Obudzić Mariensztat

Koncepcja konkursowa nowego budynku Nauk Społecznych dla Uniwersytetu Warszawskiego od Kuryłowicz & Associates.

Mariensztat stanowi unikalny w skali Warszawy fragment tkanki urbanistycznej. Centralnie ulokowany, zachował kameralną skalę i pełen uroku charakter niewielkiego miasteczka, tuż obok Starego Miasta. Analizując jednak źródła historyczne opisujące to miejsce widać, że dzielnicy nie udało się zachować dynamicznego ducha i wigoru kształtującego to miejsce w dawnych czasach. Koncepcja nowego budynku Nauk Społecznych autorstwa architektów Kuryłowicz & Associates to funkcjonalny, elastyczny i ekologiczny projekt, które wprowadza w tą część miasta życie akademickie i tym samym „budzi” cały Mariensztat.

Myśleć holistyczne

Projekt budynku jest efektem holistycznego podejścia skierowanego nie tylko na stworzenie obiektu w przestrzeni miasta, ale także na cały szereg innych aspektów.

„Wstępem do naszych prac koncepcyjnych była pogłębiona i skrupulatna analiza potencjalnych użytkowników wraz z ich potrzebami i celami. Na podstawie tych informacji opracowaliśmy nowatorski, wielostopniowy cykl funkcjonowania budynku w różnych skalach i wymiarach” – prof. Ewa Kuryłowicz, Generalny Projektant, Kuryłowicz & Associates.

Głęboko przemyślany program społeczny i relacje z tkanką miejską mają za zadanie stworzyć nowy punkt na mapie miasta oraz kolejny przystanek na trasie Stare Miasto – Powiśle i Trakt Królewski – Bulwary Wiślane. Każda ulica Mariensztatu posiada swoją własną tożsamość, rytm oraz atmosferę, której nie da się powielić. Dlatego też przedstawiona propozycja projektu przez Kuryłowicz & Associates nie tylko zapewnia efektywny, żywy i spontaniczny proces edukacji uniwersyteckiej, ale także naturalnie uzupełnia kontekst miejsca o nowe funkcje dla całej mieszkającej tam społeczności.

Architektura budząca do życia

Zaproponowana bryła odtwarza historyczny front budynku od strony ul. Karowej, solidnie zaznaczając w przestrzeni także narożnik z ul. Dobrą. W celu ochrony i wyeksponowania zieleni część elewacji wzdłuż ulicy Dobrej została jednak przesunięta w głąb działki. Dzięki temu pozostawiono dwa istniejące szpalery drzew przy ulicy oraz ciąg drzew wewnątrz terenu inwestycji.

„Bardzo istotne dla całego projektu było dodanie swobodnej bryły od strony ul. Furmańskiej, która nawiązuje do unikalnej równowagi akcentów urbanistycznych. Krótkie elewacje otwartych kwartałów, poprzedzielane są wolnostojącymi budynkami tworząc rytmikę, która z każdym krokiem odsłania użytkownikom nową perspektywę” – Maria Saloni-Sadowska, Architekt Partner, Kuryłowicz & Associates.

Przestrzenie usługowe integrujące użytkowników budynku z gośćmi, zlokalizowane zostały od strony ul. Karowej oraz ul. Dobrej w narożniku. Stanowią one długi ciąg przestrzeni dostępnych zarówno z zewnątrz, jak i z wewnętrznego holu. Intencją ukształtowania tego miejsca jest umożliwienie wejścia do budynku praktycznie w każdym miejscu, a przy okazji zapewnienie właścicielowi budynku bezpieczeństwa i możliwości kontroli.

Natura najlepszym sojusznikiem

Na działce będącej przedmiotem konkursu obecny jest wyjątkowy w skali Mariensztatu drzewostan. Dlatego też jednym z ważniejszych elementów przygotowanej koncepcji jest wykorzystanie intensywnie zadrzewionego terenu zieleni.

„Dorosłe i dobrze ukształtowane drzewa mają wpływ nie tylko na teren wokół, ale także na sam budynek, zacieniając część fasad. Dzięki temu podejściu projektowemu znacznie redukujemy możliwość nagrzania budynku, utrzymując równocześnie naturalny mikroklimat otoczenia” – Aleksander Krauze, Starszy Architekt, Kuryłowicz & Associates.

Zachowane drzewa oraz wprowadzenie dużej ilości gatunków rodzimych jest cenne siedliskowo dla wielu gatunków zwierząt i owadów. Duża część istniejącego drzewostanu będzie pracować na rzecz środowiska naturalnego od samego początku prowadzenia inwestycji. Założeniem projektu jest stworzenie ogrodu pełnego bujnej zieleni, wchłaniającej teren utwardzony, zacierając granice pomiędzy przestrzenią naturalną a bardziej otwartą, przeznaczoną do użytkowania. Uzupełnieniem wysokiej zieleni są krzewy soliterowe, niekonkurujące z drzewami, a dodające kolejne „piętro”. Zielone dachy z łąkami kwietnymi ułatwiają migrację owadów, a budynek może być dodatkowo wyposażony w rozwiązania typu hotel dla owadów, budki dla ptaków czy ule.

Rozwiązania proekologiczne

Znaczący wpływ na redukcję emisji gazów cieplarnianych ma zdecydowane ograniczenie ilości żelbetu w konstrukcji budynku. Projekt zakłada realizację w technologii żelbetowej jedynie słupów i belek głównych tworzących ruszt. Cała pozostała konstrukcja powstanie w technologii CLT wspartej na belkach drewnianych. Konstrukcja ostatniej kondygnacji w całości wykonana będzie w technologii drewnianej. Zastosowane zostaną także liczne rozwiązania prefabrykowane.

„Wspaniałą właściwością drewna jest to, że magazynuje w sobie dwutlenek węgla. Na każdą tonę tradycyjnych materiałów budowlanych, którą zastępuje drewno, w rzeczywistości wychwytujemy ponad 2 tony węgla z atmosfery. Drewno jest nie tylko ekologiczne, ale także praktyczne z uwagi na jego niską wagę w porównaniu do betonu, co w praktyce przekłada się na zredukowanie procesów logistycznych na placu budowy do ok. 50%” – Tomasz Pniewski, Architekt Analityk, Kuryłowicz & Associates

Elastyczność funkcji

Układ przestrzenny budynku odpowiada na zapotrzebowanie przestrzeni elastycznej, łatwo podlegającej modyfikacjom. Znajduje to odbicie w projekcie począwszy od ogólnego układu konstrukcyjnego, a skończywszy na technologiach i detalach ścian działowych, mebli i wyposażenia ruchomego. Pozwoli to funkcjonować projektowanemu obiektowi w ramach współczesnych wymogów stawianych przez budynki dydaktyczne, ale także dopasowywać się do przyszłych standardów czy zmieniających się funkcji.

Wynik konkursu

Opisywana koncepcja autorstwa pracowni Kuryłowicz & Associates zajęła drugie miejsce w konkursie organizowanym przez Stowarzyszenie Architektów Polskich. Jury konkursowe doceniło powyższą koncepcję za „interesującą kompozycję przestrzenną, wrażliwe kształtowanie kompozycji pierzei ul. Dobrej i poszukiwanie formy architektonicznej pasującej skalą do otoczenia”. Konkurs wygrała koncepcja przygotowana przez pracownię Piotr Bujnowski – Architekt.

Autorzy: prof. dr. hab. arch. Ewa Kuryłowicz, arch. Piotr Kuczyński, arch. Maria Saloni-Sadowska, arch. Katarzyna Flasińska-Rubik, arch. Aleksander Krauze, arch. Paulina Kalska, arch. Marcin Kitala, arch. Paweł Nowak, arch. Tomasz Pniewski, arch. Piotr Prokopowicz, arch. Marcin Szubski.

Współpraca branżowa: KiP, Roger Preston Polska, Urbandesign, The Digital Bunch

Powierzchnia zabudowy – 3 165 m2

Wysokość / liczba kondygnacji – 12 m, III kondygnacje do dachu; 16m, IV kondygnacje w części wyższej

Powierzchnia całkowita – 16 591 m2

Powierzchnia użytkowa – 7 602 m2

Ilość miejsc postojowych – 102 miejsc

Liczba stojaków na rowery – 100 sztuk

 

fot.  Kuryłowicz & Associates / materiały prasowe