Rachunki powiernicze do likwidacji!

Działania UOKiK to próba wyeliminowania z rynku rodzinnych polskich firm i całkowite przekreślenie założeń Narodowego Programu Mieszkaniowego. Projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego został wniesiony przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 4 czerwca 2018 roku.

W projekcie opublikowanym w poniedziałek widzimy konsekwentne działania UOKiK, które uważamy za skandaliczną próbę wyeliminowania polskich rodzinnych firm z rynku deweloperskiego oraz całkowite przekreślenie założeń Narodowego Programu Mieszkaniowego. Przedstawione propozycje to w większości bardzo negatywne zmiany, które jednocześnie nie przyniosą korzyści nabywcom i nie zwiększą ich ochrony.

Najbardziej dotkliwą propozycją jest likwidacja samodzielnego otwartego mieszkaniowego rachunku powierniczego. Zmiana ta doprowadzi do wyeliminowania mniejszych firm deweloperskich, tworząc pole międzynarodowym przedsiębiorstwom posiadającym dostęp do zagranicznego kapitału. Pomimo pozornej korzyści, jaką w wyniku tej zmiany odniosą deweloperskie korporacje, skutki dla rynku będą opłakane, ponieważ firmy te nie udźwigną ciężaru popytu. Sytuacja ta będzie szczególnie widoczna w mniejszych miejscowościach.

Działania Urzędu zaskakują nas tym bardziej, że sam Prezes UOKiK przyznał, że przez ponad 6 lat funkcjonowania ustawy nie ma żadnego przykładu na niespełnienie swojej roli przez OMRP.

Zmiana ta oznacza również znaczny wzrost kosztów prowadzenia inwestycji, a te zawsze znajdują swoje odzwierciedlenie w cenach nabywanych mieszkań. Konsekwencją wykluczenia z obiegu rachunków otwartych będzie wytworzenie dziury w finansowaniu projektów w wysokości około 50 miliardów złotych. Dzisiaj banki przeznaczają na projekty deweloperskie niewiele ponad 6 mld złotych. Dojście do tak wysokiego poziomu finansowania zajęłoby kilka lat, a być może nawet dekadę. W tym okresie nastąpiłby dramatyczny spadek produkcji mieszkaniowej, a związane z nią cele Rządu dojścia do średniej europejskiej ilości mieszkań na 1000 osób zostaną całkowicie przekreślone.

Do projektu ustawy UOKiK dołączył analizy, w których czytamy, że wśród najważniejszych skutków likwidacji rachunku otwartego są prawdopodobne zmniejszenie dostępności oferty kredytowej banków dla deweloperów, możliwe ograniczenie konkurencji na rynku oraz liczby realizowanych projektów deweloperskich czy wzrost cen mieszkań.

W Polsce mamy jeden z najbardziej restrykcyjnych systemów finansowania branży deweloperskiej. Przedpłaty z powodzeniem funkcjonują w Niemczech, Hiszpanii, Francji, Portugalii, Belgii, Wielkiej Brytanii, Czechach czy na Węgrzech.

Polski Związek Firm Deweloperskich deklarują stałą gotowość do rozmów, ponieważ widzimy miejsca, w których doprecyzowanie zapisów ustawy deweloperskiej miałoby realne pozytywne korzyści, nie powodując dramatycznych skutków dla produkcji mieszkań. Mamy nadzieję, że projekt zawierający tak antykonkurencyjne i antykonsumenckie rozwiązania zostanie odrzucony, a jego skutki w postaci znaczącego ograniczenia dostępu do podstawowego dobra, jakim jest mieszkanie nie staną się faktem.

Karol Kępka 

PZFD

fot. archiwum